« »

คนเราควรทำอะไร ทำกับใคร ทำเมื่อไร?

by nuch

กษัตริย์หนุ่มพระองค์หนึ่ง เพิ่งขึ้นเสวยราชย์ใหม่ๆ พระองค์ทรงต้องการเรียนรู้ภูมิปัญญาจากมุขมนตรี มหาอำมาตย์ และราชบัณฑิตประจำสำนักให้มากที่สุด ทั้งนี้ เพื่อจะได้นำมาปรับใช้ในการบริหารราชการแผ่นดินให้พสกนิกรอยู่กันอย่างร่มเย็นเป็นสุข เพื่อให้แนวพระราชดำรินี้สมประสงค์ พระองค์จึงทรงตั้งปัญหาขึ้นมาถามบรรดาปวงปราชญ์ราชบัณฑิตในสำนักพระราชวังว่า

๑. คนเราควรทำอะไร
๒. ทำกับใคร
๓. ทำเมื่อไร

บรรดานักปราชญ์แห่งราชสำนักและมุขมนตรีทั้งหลายต่างก็ตอบคำถามกันไปคนละทิศคนละทาง กษัตริย์หนุ่มฟังแล้วรู้สึกไม่พอพระทัยในคำตอบ พระองค์จีงว่า น่าจะมีใครสักคนหนึ่งที่ตอบคำถามของพระองค์ได้ดีกว่านี้ มุขมนตรีคนหนึ่งเสนอขึ้นว่า

ที่บนยอดเขาแห่งหนึ่ง มีฤาษีเฒ่าคนหนึ่งพำนักอยู่ ลือกันว่า ฤาษีชราตนนี้สติปัญญาปราดเปรื่องนัก กษัตริย์หนุ่มทรงเห็นว่า บางทีฤาษีผู้เฒ่าอาจจะไขความสงสัยของพระองค์ได้ จีงทรงปลอมพระองค์มุ่งไปสู่ยอดเขา ในระหว่างทางพระองค์ทรงให้ทหารมหาดเล็กปลอมตัวเป็นชาวบ้านติดตามไปถวายอารักขาด้วย เพราะพระองค์ทรงตระหนักดีว่าราชบัลลังก์ของพระองค์ยังไม่มั่นคง พลั้งเผลอไปอาจถูกทำร้ายเมื่อไรก็ได้ทั้งนั้น

กษัตริย์หนุ่มปีนป่ายขึ้นไปถึงยอดเขาเมื่อเวลาพลบค่ำ ส่วนทหารนอกเครื่องแบบทั้งหลายซุ่มอยู่ตามรายทางข้างนอกห่างไกลออกไป พอไปถึง พระองค์ก็พบว่าฤาษีชราเจ้าของอาศรมกำลังนั่งขุดดินและมีอาการเหนื่อยหอบอย่างเห็นได้ชัด ด้วยความอารี พระองค์จึงทรงอาสาช่วยขุดดิน ฤาษียื่นจอบให้โดยไม่พูดอะไรออกมา

คืนนั้นหลังเสวยอาหารค่ำแล้ว กษัตริย์หนุ่มก็ผลอยหลับไปอย่างง่ายดายด้วยความเหนื่อยอ่อน มารู้สึกพระองค์อีกทีก็มีเมื่อมีชายคนหนึ่งเนื้อต้วมอมแมม เสื้อผ้าโชกเลือดวิ่งเข้ามาในอาศรมแล้วก็ล้มฮวบลงไป

พระองค์ทรงรีบกุลีกุจอปฐมพยาบาลจนเขาปลอดภัยแล้วก็บรรทมต่อ แต่พอจวนสว่าง พระองค์ก็ทรงสะดุ้งเฮือกขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง เมื่อทรงพบว่า มีใครบางคนกำลังนั่งคร่อมอยู่บนพระอุระของพระองค์พร้อมทั้งเงื้อมีดขี้นสุดแขน แต่แค่เพียงแวบเดียวที่พระองค์ได้สบตากับเขาเท่านั้น ฆาตกรคนนั้นก็ลดมีดลงแล้วกราบขอขมาพระองค์อย่างสุดซึ้ง พร้อมทั้งเอ่ยปากสารภาพว่า เขาคือคนที่พระองค์ทรงช่วยไว้เมื่อตอนดึกนั่นเอง ที่เขาต้องโผล่เข้ามาในอาศรมด้วยสภาพสะบักสะบอมก็เพราะถูกทหารราชองครักษ์ไล่ทำร้ายแล้วก็รอดตาย เมื่อหนีเข้ามาหลบอยู่ในอาศรมของพระองค์นี่แหละ

กษัตริย์หนุ่มตรัสถามว่า แล้วทำไมเขาจึงคิดจะสังหารพระองค์เล่า เขาตอบว่า หลายปีมาแล้ว พระราชบิดาของพระองค์เคยสั่งประหารพี่ชายของเขาคนหนึ่ง แต่พอได้สบพระเนตรกับพระองค์แล้ว เขาได้พบว่า กษัตริย์ผู้เป็นเจ้าของพระเนตรที่เปี่ยมไปด้วยความเมตตาและไมตรีเช่นนี้ ย่อมเป็นกษัตริย์ที่ดีได้แน่นอน ชายหนุ่มสารภาพต่อไปว่า เขาใจไม่แข็งพอที่จะฆ่ากษัตริย์ที่ดีซึ่งเคยช่วยชีวิตเขา และเขายินดีที่จะลืมความทรงจำอันเจ็บปวดในอดีตเสียให้หมด แล้วเขาก็อำลาจากไป

กษัตริย์หนุ่มขอบใจเขา แล้วจึงปล่อยเขาไปโดยไม่ทรงเอาผิด รุ่งเช้าพระองค์เสด็จเข้าไปถามฤาษีว่า ที่พระองค์อุตส่าห์มาถึงนี่ก็เพื่อจะถามคำถามว่า คนเราควรทำอะไร ทำกับใคร และทำเมื่อไร ฤาษีตอบว่า สิ่งใดที่ทรงอยากรู้ พระองค์ก็ทรงทำสิ่งนั้นหมดแล้ว กษัตริย์หนุ่มไม่เข้าพระทัยในคำตอบ จึงขอให้ฤาษีอธิบาย

“คนเราควรทำอะไร คำตอบคือ ควรทำความดียังไงล่ะ”

ฤาษีเริ่มสาธยาย

“ควรทำกับใคร คำตอบก็คือ ควรทำกับคนที่อยู่ตรงหน้าเรานั่นแหละ”
“และควรทำเมื่อไร คำตอบก็คือ ควรทำทันที ที่นี่ และเดี๋ยวนี้”

ฟังคำอธิบายแล้วกษัตริย์หนุ่มพอพระทัยในคำตอบมา จึงทรงลาฤาษีกลับสู่พระราชวัง.


เป็นเรื่องหนึ่งที่เคยอ่านเมื่อนานมาแล้ว มาอ่านเจออีกทีในหนังสือ “ธรรมะพารวย” ของ ว.วชิรเมธี  ซึ่งในหนังสือเล่มนี้ ท่านบอกว่า เรื่องนี้เป็นนิทานของเลโอ ตอลสตอย ซึ่งเป็นนักเขียนและนักคิดคนหนึ่งที่เราชื่นชอบในผลงานของเขา

เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่อ่านกี่ทีก็ชอบ

Leave a Reply

:D :-) :( :o 8O :? 8) :lol: :x :P :oops: :cry: :evil: :twisted: :roll: :wink: :!: :?: :idea: :arrow: :| :mrgreen: