« »

Liar Paradox

by nuch

สืบเนื่องจากปริศนาประตู 2 บาน กับปริศนา 1 ประโยคก่อนตาย..
หลายคนคงมองออกว่าปริศนานี้เป็นปริศนาเชิงตรรกะ ที่เรียกกันว่า logic puzzle ..

สำหรับปริศนาประตู 2 บาน ได้มีเฉลยวิธีคิดกันไปแล้ว แต่กับปริศนา 1 ประโยคก่อนตายนั้น เฉลยจะมีในวันพรุ่งนี้ ..

ทว่า ณ เวลาที่พิมพ์บล็อคนี้อยู่ มีคนตอบปริศนา 1 ประโยคก่อนตายแค่คนเดียวเอง  ก็เลยให้สงสัยว่า คำถามมันยากเกินไปหรือไงกันนะ ทั้งๆ ที่เรามองว่า ปริศนานี้ง่ายกว่าปริศนาประตู 2 บานซะอีก

งั้นขอเพิ่มเรื่องราวที่น่าจะเป็นประโยชน์ (และเป็นคำใบ้ในการตอบปริศนา)  นั่นคือ เรื่องของ Liar Paradox

Liar Paradox คืออะไร?  ถ้าให้เรียกภาษาไทยแบบเอาฮาและจำง่ายๆ ก็คือ สถานการณ์ตอแหล ซึ่งหมายถึง สถานการณ์ หรือเหตุการณ์ ที่ไม่สามารถหาค่าทางตรรกะที่เป็นจริงได้เลย

ยกตัวอย่างเช่น :

ข้อความนี้ให้ค่าทางตรรกะเป็นเท็จ

ถ้าประโยคข้างต้นเป็นจริง ก็หมายความว่าประโยคนั้นต้องให้ค่าทางตรรกะเป็นเท็จ แต่เอ๊ะ? ถ้าค่าทางตรรกะเป็นเท็จ ก็แสดงว่าประโยคนั้นเป็นจริงไม่ได้อ่ะสิ

ซึ่งถ้าให้พูดเข้าใจง่ายๆ ประโยคนั้นมีค่าทางตรรกะที่ขัดแย้งในตัวมันเอง

ถ้าเอาตัวอย่างที่ใกล้ตัวหน่อย ก็เช่นพวกข้อความโฆษณาหรือการให้ข่าวต่างๆ  ที่หลายครั้งจะเป็นประเด็นถกกันในเนตให้ขำๆ หรือบางทีก็ดุเดือด  เช่นว่า
อาหารปรุงด้วยสูตรดั้งเดิมต้นตำรับจากฮ่องกง เมื่อถามว่าสูตรนี้ได้มายังไง ก็บอกว่าเจ้าของร้านคิดค้นขึ้นมาเอง..

ฟังดูเหมือนเจ้าของร้านเก่งนะ คิดสูตรอาหารใหม่ๆ ได้ แต่เอ๊ะ ไหนว่าสูตรต้นตำรับจากฮ่องกงไง? ถ้าเจ้าของร้านเคยทำกิจการที่ฮ่องกง ก็อาจจะเป็นไปได้  แต่คำว่าสูตรดั้งเดิมกับชนิดของอาหารเนี่ย อาหารบางชนิดมันบ่งบอกได้ว่าเกินอายุขัยของเจ้าของร้านเป็นแน่แท้
หรือ อีกตัวอย่างหนึ่งในการจับผิดคำพูด เช่น
C บอกกับ B ว่า A ไม่เคยเล่าอะไรเกี่ยวกับ B ให้ C ฟังเลย  แต่สักพัก C ก็บอกว่า  A บอก C ว่า B ทำเรื่องเลวๆ กับ A ไว้เยอะมาก


แหม เพิ่งพูดแหมบๆ ว่า A ไม่เคยเล่า แต่สักพักก็บอกว่ารู้เรื่องจาก A

Liar paradox จะเป็นกี่ประโยคที่พาดพิงถึงกันก็ได้ เช่นว่า

ข้อความข้างล่างให้ค่าทางตรรกะเป็นเท็จ
ข้อความข้างบนให้ค่าทางตรรกะเป็นจริง

เอาล่ะสิ ขัดแย้งกันเองอีกล่ะ  ถ้าข้อความข้างบนเป็นจริง ข้างล่างก็ต้องเป็นเท็จ ซึ่งถ้าข้อความข้างล่างเป็นเท็จ ข้างบนก็ต้องเป็นเท็จด้วยสิ..  แย้งกันเองอีกล่ะ

ตัวอย่างนิทานจีนที่ว่าด้วย Liar Paradox ก็เช่น เรื่องของพ่อค้าเร่ขายอาวุธ..
มีพ่อค้าเร่ขายอาวุธอยู่คนหนึ่ง ตั้งแผงอยู่ริมประตูเข้าเมือง เขาหยิบหอกและตะโกนโฆษณาว่า
“หอกอันนี้เป็นหอกที่แข็งแรง และคมมากๆ ไม่มีโล่ห์ชนิดใดที่หอกนี้จะแทงไม่ทะลุได้”
สักพัก พ่อค้าเร่ก็หยิบโล่ห์ขึ้นมา แล้วโฆษณาว่า
“โล่ห์อันนี้เหนียวคงทนทาน เป็นโล่ห์ที่ดีที่สุด ชนิดที่ว่า ไม่มีหอกอันไหนจะแทงทะลุเข้ามาได้”

สักพัก ก็มีนายทหารคนหนึ่ง สนใจจะซื้ออาวุธ พ่อค้าก็คุยโวถึงหอกที่แทงทะลุทุกสิ่ง และโล่ห์ที่กันได้ทุกอย่างของเขา  แต่แล้ว นายทหารก็ถามว่า
“ถ้าให้เอาหอกของท่าน แทงเข้าไปที่โล่ห์ของท่าน ผลจะเป็นยังไงล่ะ”
…. :evil:

เอาล่ะ ทีนี้พอจะเดาได้หรือยังว่า ปริศนา 1 ประโยคก่อนตาย จะมีคำตอบในลักษณะใด?  หวังว่าใบ้ขนาดนี้ Lara Jones คงรอดตายได้ล่ะนะ 8)

Leave a Reply

:D :-) :( :o 8O :? 8) :lol: :x :P :oops: :cry: :evil: :twisted: :roll: :wink: :!: :?: :idea: :arrow: :| :mrgreen: