« »

Subliminal Advertising

by nuch

รู้จักคำว่า Subliminal Message กันไหม?

คำว่า Subliminal โดยตัวศัพท์แล้ว แปลว่า ที่อยู่ใต้จิตสำนึก, ซึ่งไม่ทันรู้สึกตัว

Subliminal message ก็คือ ข้อความที่ส่งเข้าไปในจิตใต้สำนึก โดยที่ผู้รับไม่ทันได้รู้สึกตัว หรือรับไปอย่างไม่ได้ตั้งใจ

อย่างที่รู้กันว่า โฆษณา ก็คือการชวนเชื่อ หรือจูงใจให้ผู้ชมสนใจที่จะบริโภคหรืออุปโภคสินค้านั้นๆ 
ถ้าการจูงใจนั้น เกิดขึ้นด้วยการแทรกใส่ข้อความในจิตใต้สำนึกล่ะ ถือว่าเป้นวิธีการที่ถูกต้องไหม? 
… สำหรับเรา เรามองว่ามันเหมือนการสะกดจิตผู้ชม…และถ้าโดนเองก็คงรู้สึกเหมือนโดนหลอก โดนบังคับให้ทำโดยไม่รู้ตัว…

Subliminal message สามารถใช้ได้ผลในงานโฆษณาจริงหรือ?
ในปี ค.ศ. 1957 ได้มีการทดลองฉายข้อความว่า “Drink Coca Cola” กับ “Hungry? Eat popcorn” ทับลงบนจอภาพยนตร์ ขณะที่ฉายภาพยนตร์เรื่อง Panic  โดยข้อความนี้จะถูกฉายเพียง 1/3000 วินาที และฉายทุกๆ 5 วินาที…  ภายใน 6 สัปดาห์ของการทดลอง ยอดขายของPopcorn และ Coca Cola ที่โรงภาพยนตร์นั้นเพิ่มขึ้น 57.8 และ 18.1 เปอร์เซนต์ตามลำดับ

ถ้ายังคิดว่ามันอาจจะเป็นเรื่องบังเอิญ ลองมาดูคลิปรายการของ Derren Brown ที่เขาทดลองใช้ Subliminal message เพื่อ control idea ของ creative งานโฆษณา

คลิปข้างบน เป็นรายการที่ Derren Brown ทดลองที่อังกฤษ   เขาได้ทำการทดลองแบบเดียวกันกับที่อเมริกา..  (ดูได้ที่ http://youtube.com/watch?v=f29kF1vZ62o )

จิดใต้สำนึกของมนุษย์เรานี่เหลือเชื่อจริงๆ  สมองคนเราก็แปลก รับรู้ประสบการณ์ต่างๆ มากมาย ทั้งตั้งใจและไม่ตั้งใจ แล้วก็ไปฝังมันทั้งหมดในจิตใต้สำนึก แล้วก็แสดงมันออกมาในความไม่ตั้งใจที่เหมือนตั้งใจ

ในหลายประเทศ Subliminal Advertising จัดเป็นเรื่องผิดกฎหมาย และห้ามใช้อย่างเด็ดขาด แต่ก็มีหลายงานที่เป็นที่หมิ่นเหม่ว่า ใช้ Subliminal message หรือไม่ อย่างที่เห็นบ่อยๆ ก็งาน Print ad ที่มักจะมีภาพ หรือข้อความ ที่เหมือนจะโยงเข้าเรื่อง sex 
ไม่แน่ใจว่าความเข้มงวดของการใช้ Subliminal message ในงานโทรทัศน์ กับงานสิ่งพิมพ์ ต่างกันหรือไม่  เรารู้แค่ว่าในทีวีนี่ เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นไม่ได้อย่างเด็ดขาด โดยเฉพาะการแทรกภาพแวบหนึ่งในรายการปกติ  (เช่นคลิปวิดีโออันแรกที่แทรก McDonald ในรายการ Iron Chef… แม้ว่าทางช่อง food network จะออกมาแถลงว่าเป็นข้อผิดพลาดทางเทคนิค  แต่หลายคนก็สงสัยว่า ผิดพลาดจริงๆ หรือจงใจให้เกิดขึ้น แต่โดนจับได้? )
ในงาน print ad ที่จัดว่ามีการแทรก subliminal message หลายงานจะแทรกเรื่องของ sex ด้วยการจัดองค์ประกอบภาพที่ส่อถึงกิจกรรม หรือ อวัยวะ อุปกรณ์ …   ทั้งๆ ที่ตัวสินค้านั้นไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรกับเรื่องอย่างว่าเลย  แต่กลับใช้เรื่องพวกนี้เป็นตัวดึงดูดให้คนสนใจและจดจำสินค้าไปโดยไม่รู้ตัว…  เรามองว่า creative ที่ใช้วิธีการนี้ในการโฆษณานั้นไร้ความสามารถในการชักจูงผู้คน และสิ้นคิดถึงขนาดต้องใช้เรื่องพวกนี้เข้ามาช่วย… 
แต่…
ก็มีบางงานที่แทรก subliminal message ได้อย่างลงตัว แม้ว่าจะส่อไปทางเรื่องอย่างว่าก็ตาม

น่าจะเคยเห็นโปสเตอร์โฆษณานิตยสาร Playboy Online  (ดูได้ที่ http://www.adrants.com/images/playboy_mouse.jpg ) 
แรกเห็นโปสเตอร์นี้ เรารู้สึกว่ามันเพลย์บอยจัง  มันเหมาะกับนิตยสารเพลย์บอยมากๆ ไม่รู้ว่าเพราะอะไร  ทั้งๆ ที่เราเห็นแค่มือทาเล็บสีแดงแป๊ดบนเมาส์เท่านั้น…  แต่พอได้อ่านบทความต่างๆ ก็เข้าใจทันที…   เรามองว่านิตยสารเพลย์บอยมันเป็นนิตยสารติดเรท จะให้โฆษณายังไง ที่ดูแล้วไม่อนาจารแต่สื่อได้ว่านิตยสารนี้คืออะไร ก็คงต้องใช้วิธีคล้ายๆ กับการเล่นคำสองแง่สามง่ามล่ะมั้ง 

….
เคยเล่าให้น้องชายฟัง ถึงเรื่องอิทธิพลของ Subliminal message  น้องบอกว่า “ถ้ามันสามารถมีผลต่อจิตใต้สำนึกน่ะ น่าจะมีใครแทรก subliminal message ให้คนทำความดีในรายการต่างๆ หรือโฆษณาต่างๆ ที่คนทั่วไปเห็นกันเยอะๆ นะ  สังคมจะได้ดีขึ้น
อืม…  นั่นสิ… น่าเสียดายที่ Subliminal message ที่เราเห็น.. ส่วนใหญ่นั้น ชักจูงไปแต่เรื่องโลกีย์ทั้งนั้นเลย  มิน่า… ปัญหาการคุกคามทางเพศถึงมีเรื่อยๆ และเหมือนจะเพิ่มขึ้นมากขึ้นมากขึ้นทุกปีเลย…  :-(

7 Responses to “Subliminal Advertising”

  1. ม้าลายกระป๋อง Says:

    เคยอ่านเจอใน mmr แฮะ
    มียกเคสโค้กเป็นตัวอย่างด้วย
    บางทีไอ้ทำความดีมันอาจจะยากมั้ง ว่าต้องทำยังไง
    แต่ก็เป็นแนวคิดที่น่าสนแฮะ
    แต่จะทำไงให้ดูแวบเดียวแล้วรู้ว่าเป็นการทำดีอ่ะ

  2. nuch Says:

    mmr คืออะไรหรือ?

  3. ม้าลายกระป๋อง Says:

    การ์ตูนเกี่ยวกับกลุ่มนักข่าวที่เสาะหาปรากฏการณ์ประหลาดต่างๆ
    เป็นการ์ตูนนะแต่มีข้อมูลอ้างอิงเหมือนไปหาข่าวมาจริงๆแล้วเอามาเขียนเป็นการ์ตูน
    สนุกดี มีทฤษฐีหลายอย่าง เรื่องมนุษย์ต่างดาวมั่ง เรื่องแปลกๆมั่ง

  4. nuch Says:

    อ๋อ.. นึกออกแล้ว การ์ตูนที่คล้ายเรื่อง X-files เลย เคยตามอ่าน แต่อ่านไม่จบ

  5. X Saint Says:

    ในนิยายของสรจักรเคยเอามาใช้เป็นมุขเดินเรื่อง กับยกตัวอย่าง coke ไว้เหมือนกัน.. ใน DVD Fight Club ก็รู้สึกจะใช้ เอาหน้า Brad Pitt มาแทรกไว้ในหนัง

    แต่โฆษณามือจับ mouse เห็นคราวแรกก็ไม่นึกเป็นอย่างอื่นเลย นอกจาก xxxx รู้สึกว่ามันค่อนข้างตรงไปตรงมาในระดับนึง

  6. Noopook Says:

    1/3000 วินาที และฉายทุกๆ 5 วินาที กลับมีผลกลับเราขนาดนั้น แล้วไอ้ที่เราดูที่เหลือ 2999/3000 ฉายตลอด ไม่ยิ่งมีผลกระทบกับเราหนักไปใหญ่เหรอเนี่ย หรือว่าเพราะว่าเราเห็นได้ชัดเจนว่ามันคืออะไรเลยมีการพิจารณาและปฏิเสธข้อมูลที่ได้รับได้ อืมม์

    ชอบๆ ไอเดียซัพลิมินอลให้คนทำความดี อืมม์ แทรกภาพอะไรเฟรมเดียวให้รู้ว่าทำความดีน่ะเหรอ เอ ภาพเด็กวัยรุ่นกราบไหว้พ่อแม่ญาติผู้ใหญ่ผู้สูงอายุ จะทำให้เค้ารู้สึกคิดถึงหน้าพ่อหน้าแม่เค้าขึ้นมาแล้วอยากกตัญญูรู้คุณขึ้นบ้างไม๊หว่า หรือภาพคนปลงผมออกบวชล่ะ เผื่อคนดูจะรู้สึกอยากออกแสวงบุญ หรือเข้าวัดเข้าวาบ้าง แล้วถ้าแทรกภาพคนกอดกัน(หมายถึงกอดแบบปกติๆหน่อยน่ะนะ) จะทำให้คนรักกันมากขึ้นป่าวน๊า

  7. nuch Says:

    แหงะ… ถ้าเห็นโฆษณามือจับ mouse แล้วว่าตรงไปตรงมาเนี่ย แสดงว่าตอนดู ice age : no time for nut ( http://www.youtube.com/watch?v=t6Y8gflbqVo ) ฉากที่เจ้า Scrat ไปยืนหน้ารูปปั้นเดวิดเนี่ย ก็คงมอง xxx ด้วยอ่ะดิ (ตอนแรกน่ะ ไม่เกทฉากนี้ แต่มีเพื่อนที่เขาเห็นแล้วขำมาอธิบายให้ฟัง)

    ส่วน subliminal ให้คนทำความดี เราว่าไม่จำเป็นต้องแทรกเป็นภาพก็ได้ แทรกเป็นข้อความเหมือน Drink Coca Cola ก็น่าจะได้ผล เช่นว่า ทิ้งขยะให้เป็นที่ ทำบุญ เข้าวัด…
    ที่จริงมีหนังเรื่องหนึ่งที่แทรก subliminal ในเชิงบวกเยอะมากๆ … หนังเรื่องนั้นคือหนังที่เราตามหามากว่า 10 กว่าปีน่ะแหละ The Wizard of Speed and Time เรื่องนี้ใช้ stop motion หลายฉาก เราเลยชอบเปิดดูแบบ frame by frame แล้วก็เลยเห็นข้อความแทรกในหนังเกือบทั้งเรื่องเลย… (แทรกแบบอ่านต่อๆ ในแต่ละเฟรมเป็นประโยคได้เลย เช่นว่า world peace.. Save the planet…. )

Leave a Reply

:D :-) :( :o 8O :? 8) :lol: :x :P :oops: :cry: :evil: :twisted: :roll: :wink: :!: :?: :idea: :arrow: :| :mrgreen: